Gijzelgracht

Op de Vijzelgracht bouwt de gemeente Amsterdam een Metro-station, bouwtijd 17 jaar.
De stichting Gijzelgracht komt op voor de belangen van omwonenden en ondernemers gesitueerd rond die Vijzelgracht. Het werk aan de NZlijn begon bij ons in het jaar 2000 met de kap van vele bomen aan de westzijde van de Vijzelgracht. Vervolgens werden kabels en riolen verlegd, verdween een tramhalte, en werd het terrein bouwrijp gemaakt. Vanaf 2002 verschenen er bouwhekken en die staan er nu nog. Menigeen daar wonend of neringdoende voelt zich gegijzeld, gevangen in een uit de hand gelopen bouwplan wat op dit moment, eind 2011, in een fase is gekomen waar het eigenlijke werk pas kan beginnen: de bouw van het station zelf.

Het zicht op de Vijzelgracht wordt nu bijna 10 jaar bepaald door bouwhekken. Opgetuigd met veel machines, containers, opslag en somtijds torenhoge hijskranen. Dat zal voorlopig niet veranderen immers de bouw van het station gaat nu een aanvang nemen.
Er is veel gebeurd de afgelopen jaren: veel overlast, incidenten, lawaai, stank en verzakkingen van hele panden. Winkels kwamen onder druk te staan, zagen hun omzet teruglopen of hun reserves verdampen. Sommigen vertrokken nog net op tijd naar elders in de stad. Schadevergoeding kwam moeizaam op gang, vereiste een extra inspanning van ondernemers, leverde dikwijls onduidelijkheid op en ondoorzichtigheid. De bejegening bij de uitkering was weinig klantvriendelijk.
Vele buurtbewoners zijn het ‘industrieterrein’ gaan mijden, vooral ouderen. Het is daar levensgevaarlijk toeven in het spitsuur. Met name de doorsteek, midscheeps op het bouwterrein, vereist ook bij groen licht een uiterst scherp oog.

Na de calamiteiten 2008, waarmee de verzakte panden worden aangeduid en de uitplaatsing van bewoners, begon het tij te keren, althans in de contacten tussen bewoners en overheid. De belangenbehartiging voor en door de omgeving werd serieuzer genomen. De rapportage van de Ombudsman droeg daar aan bij en de toenmalige werkgroep Overlast Vijzelgracht (WOV) bevocht een subsidieterm voor een betaalde kracht. Daardoor kwam in maart 2009 de stichting Gijzelgracht tot stand (zie rubriek Bestuur, stichtingsakte).
Zomer 2009 hebben wij gehoor gegeven aan een uitnodiging van de Commissie Veerman en hebben daar geen spijt van gehad: het omgevingsmanagement van de NZlijn kreeg er een verdieping bij! Dat alles leidde tot een meer ontspannen verhouding tussen overheid en bewoners/ ondernemers. Persoonlijke contacten tussen officials en belangenbehartigers, mede door onze betaalde kracht, werden uitgebouwd met resultaten. Daarover kunt u meer lezen op deze site in de rubrieken Actueel en Documentatie.
Aangezien er nog jaren te gaan zijn en de bouwoverlast zal voortduren blijft de belangenbehartiging onze aandacht vergen. Plotselinge intensievering van de bouwactiviteit roept bij menig omwonende weer woede en verontwaardiging op als er lawaaigrenzen of werktijden worden overschreden.

Ook het soms bizarre verleden van de stationsbouw archiveren we voor het nageslacht, opdat in de toekomst een waarschuwing kan doorklinken tegen het overhoop halen van onze mooie Binnenstad.

JM/nov. 2011